ყავა თუ ჩაი?!

“I cannot start a story without knowing how it ends…

Of course, it rarely ends that way.”

K. Ishiguro

სინამდვილეში დასასრული არ არსებობს, დასასრული ადამიანებმა მოვიგონეთ, რომ ასე ერთმანეთი დაგვესაჯა. ჩვენ მუდმივად ვსჯით ერთმანეთს იმისთვის, რომ მოლოდინები გაგვიცრუვდა, რომ არ გამოვდექით უკეთესები, რომ ვიღაცა გაუწონასწორებელია, ვიღაცა – ზედმეტად გაწონასწორებული, რომ ვიღაცას კაპუჩინო ურჩევნია ჩაის სმას…

თითოეულ ჩვენგანი ვცხოვრობთ სამყაროს ჩვენეულ მოდელში და ძალიან ხშირად, ჩვენდა სამწუხაროდ, გვავიწყდება რომ არსებობს “სხვების” მოდელები, სადაც სულაც არ გამოვიყურებით ისე, როგორც ეს ჩვენ გვსურდა. შროდინგერის კატასავით ერთდროულად შეიძლება ვიყოთ კარგიც და ცუდიც “სხვების” სამყაროში, თუმცა ჩვენ ძალიან გვიჭირს კონტრასტების მიღება, ამიტომაც გამუდმებით ყველა ითხოვს, ვიყოთ კარგი ან ცუდი, ან მხოლოდ ყავა ვსვათ, ან – კიდევ ჩაი.

ყოველი მოვლენა სამყაროში მოიცავს მის ყველა შესაძლო შედეგს, ყოველი ეს მოვლენა სამყაროში ერთდროულად ყველა შესაძლო კონფიგურაციაში არსებობს, მაგრამ როგორც კი მას დავაკვირდებით, იგი იძულებულია ერთ-ერთი შედეგის სახით წარმოგვიდგეს. ასე ვიღებთ ერთ რომელიმე რეალობას, თუმცა ეს არ ნიშნავს, რომ სხვა რეალობა არ არსებობს, ჩვენ მას უბრალოდ ვერ ვხედავთ.

ამიტომაც ყოველთვის გვჭირდება დასასრული, ყოველთვის გვჭირდება მხოლოდ კარგი ან ცუდი, ალბათ ასე ვსჯით სხვას ან ჩვენს თავს.

 

Advertisements

არ დაიჯერო

გიფიქრიათ მანძილისა და სიჩქარის ურთიერთმიმართებაზე?! იმ მანძილსა და სიჩქარეზე, რომლითაც ერთმანეთს ყოველდღიურად ვშორდებით?! ხანდახან ხდება ისეც, რომ ყველაზე ახლოს მდგომი ადამიანებიც კი ჩვენგან ყველაზე შორს მყოფ არსებებად გვეჩვენებიან. თუ სიბნელეში დგახართ და ვიღაც ამ სიბნელეში ნათურას აანთებს, თქვენ შეძლებთ მხოლოდ ნათურის დანახვას, სხვა ყველაფერი თქვენი თვალისთვის სიბნელის გამო უხილავია. სიბნელის გამო თქვენ ვერც ნათურამდე მანძილს დაადგენთ. თუ ნათურა ძალიან კაშკაშაა, იქნებ ის ახლოსაც კი მოგეჩვენოთ, თუმცა მასსა და თქვენ შორის მანძილი სინამდვილეში შესაძლოა ბევრად დიდი იყოს – ფიზიკის კანონები თითქოს მარტივია და ურყევად ჭეშმარიტი (ან ჭეშმარიტად ურყევი – როგორც გენებოთ!), ვერაფერს ვიზამთ! ერთმა კაცმა აღმოაჩინა, რომ ვარსკვლავები გამოსცემდნენ მოწითალო ფერის ნათებას და ასე ცხადი გახდა დანარჩენი მსოფლიოსთვის, რომ ისინი მუდმივად შორდებიან დედამიწას. ვარსკვლავები და გალაქტიკები არამარტო ჩვენ გვშორდებიან, არამედ ერთმანეთსაც: ყველა შორეული გალაქტიკა შორდება ჩვენსას სიჩქარით, რომელიც მანძილის პროპორციულია.

ჩვენ მუდმივად ვშორდებით ერთმანეთს, ვშორდებით სწრაფად და ჩვენს შორის მანძილებიც იზრდება. მოწითალო შუქს ვასხივებთ და ასე ერთმანეთს ვეუბნებით, რომ ჩვენ ვშორდებით. სამყარო დღეს უფრო დიდია, ვიდრე ის გუშინ იყო და მაინც, არ დაიჯერო, რომ დასასრული არსებობს.

 

იწვიმებს კიდევ ბევრჯერ

“…ყველაზე საშინელი გასახსენებელია
სიყვარულის დრო.

ბ. ხარანაული

 

“ტრანსცედენტური” – ეს სიტყვა ამეკვიატა მთელი დღეა და საღამოს, სახლში მისული, წვიმის ხმის გაგონებისთანავე სასწრაფოდ გავდივარ გარეთ. წვიმა მჭირდება, რომ დავფიქრდე გრძნობების ტრანსცედენტურობაზე… შიგადაშიგ ცრემლებსაც დავღვრი, თუმცა ღამდება, წვიმის გამო კიდევ უფრო მალე დაბნელდა და ვერავინ შეამჩნევს… იფიქრებენ, რომ მეც უბრალოდ დავსველდი, როგორც სხვები. ჩქარი ნაბიჯით ვიწყებ მოძრაობას (ნელა მოძრაობა უბრალოდ არ შემიძლია, როგორც აღმოვაჩინე), ბედი არ გინდა?! მეზობელი მანქანას მიჩერებს, მეკითხება, რატომ დავდივარ წვიმაში ფეხით ან სადმე გაყვანა ხომ არ მჭირდება. მადლობას ვუხდი და სწრაფი ნაბიჯით ვშორდები. დარწმუნებული ვარ, კიდევ ერთხელ გაიფიქრა, თუ რა უჟმური “ზედა” მეზობელი ყავს (ოდესმე, სხვა დროს დავწერ ამაზეც).

ბავშვობის მოგონებების მცირე ნაწილის გახსენებას თუ ვახერხებ ცხადად, თუმცა ჩემს გონებას შემორჩა ეპიზოდი, როგორ ცდილობდა მამაჩემი, აეხსნა, რა არის ტრასცედენტური რიცხვი. ახლა ჩემი გონება ინტენსიური წვიმის და თბილისის მანქანების ხმაურის ფონზე ცდილობს ტრანსცედენტური რიცხვების არსის ერთმანეთის მარადიული ძიების თეორიასთან დაკავშირებას, თუმცა ჯერ მხოლოდ ქაოსი განაგებს ჩემს გონებას.

სიყვარულის ომიდან ვერასდროს გამოხვალ უვნებელი. სიყვარულის ომის შემდეგ ვერასდროს იქნები ის, ვინც ომში ჩაბმამდე იყავი: თუ გონიერება და ძალა გეყო, უკეთესი გახდები, შენს უკეთეს მხარეებს აიძულებ, გაიღვიძოს და გააქტიურდეს. წვიმაში ერთსაათიანი სიარულის შემდეგ შენც ჩემსავით გააცნობიერებ, რომ მისი საბოლოდ დავიწყების შანსი ნოლის ტოლია, მისი ყოველი გახსენება გატკენს და თან ძალას მოგცემს, გახდე უკეთესი. ის შენი ნაწილია, მიუხედავად იმისა, სად არის ახლა, ბოლოს როდის ესაუბრე, გაქვს თუ არა მასთან შეხვედრის სურვილი, მიუხედავად იმისა, რას გრძნობს თავად, დაგივიწყა თუ არა უკვე… ჩვენ სამუდამოდ ვუკავშირდებით ადამიანებს, როდესაც მათ ერთხელ შევიყვარებთ, სინამდვილეში სიყვარული არსად ქრება, ის, ისევე როგორც უამრავი რამ (ან თუნდაც ყველაფერი?!) სამყაროში, განიცდის მეტამორფოზას!

15263923453_41709226de_b.jpgსიყვარული ტრანსცედენტურია!.. და იწვიმებს კიდევ ბევრჯერ ამ ზაფხულს, იწვიმებს ჩვენი შეხვედრის დღესაც, აქ და სხვაგანაც, და მე კვლავაც გაგიმეორებ, რომ სიყვარულის ომში ორივემ წავაგეთ.

 

 

 

 

სიყვარულის მეტამორფოზა ანუ შევხვდებით სხვა ცხოვრებაში

“…გამოცდილება მეორდება, თითქოს შენი ცხოვრება მარადიულად ღეჭავს ერთსა და იმავე ნაჭერს, ისე, რომ ვერც ერთხელ გადაყლაპა იგი.”

მ. მამარდაშვილი

ერთხელ, დილით, თუ კაფკას ნაცნობი გმირივით თქვენც გაიღვიძებდით და აღმოაჩენდით, რომ თქვენში არსებული სიყვარული მწერად გადაქცეულა, რას გააკეთებდით?! იცით, მე არაფერი გავაკეთე… ვიდექი და ვუყურებდი ჩემში არსებული სიყვარულის ხოჭოდ (გინდათ, ბუზად…) გადაქცევის პროცესს და არაფერს ვაკეთებდი, ეს ჩემს ძალებს აღემატებოდა, მე არ მსურდა რაიმეს გაკეთება (თუმცა, არც შემეძლო!).

ადამიანად ყოფნის უპირატესობა იმაშია, რომ ყოველთვის გვაქვს არჩევანი, მათ შორის, მოვკვდეთ ისე, რომ არასდროს ვიგრძნოთ… გვაქვს არჩევანი, დავასრულოთ ერთი ცხოვრება ისე, თითქოს არც გვიცხოვრია: არც თამაშები და არც გაკვეთილები! დამიჯერეთ, ძალიან მოსაწყენი იქნებოდა. თუმცა სამყარო არ დაგვანებებს უძრაობას, მოგვთხოვს ჩვენი სიყვარულის უნარის მეტამორფოზას: ყოველ ჯერზე შეამოწმებს, გადაიქცა თუ არა ბუზი სპილოდ. თქვენ გეტკინებათ, გეტკინებათ უამრავჯერ აქ და კიდევ სხვა ცხოვრებაში! უამრავჯერ გაიღვიძებთ ბუზებით სავსე ოთახში, მოგიწევთ უყუროთ საკუთარი გრძნობების მეტამორფოზას, სანამ ერთ დღეს, ყველასგან დაღლილს არ მოგინდებათ საკუთარი თავის ახლოს გაცნობა, მისი პატიება და ბოლოს – შეყვარება!

12a6a79a8fc3dd0ea1a2d1bb3032b9de

…და ჩვენ ისევ შევხვდებით სხვაგან ძველი თამაშების გასაგრძელებლად!

 

 

Never Let Me Go

“I keep thinking about this river somewhere, with the water moving really fast. And these two people in the water, trying to hold onto each other, holding on as hard as they can, but in the end it’s just too much. The current’s too strong. They’ve got to let go, drift apart. That’s how it is with us. It’s a shame, because we’ve loved each other all our lives. But in the end, we can’t stay together forever.”
 
― Kazuo Ishiguro
იმაზე ფიქრი, რომ ერთ დღეს აუცილებლად მოგვიწევს ერთმანეთისთვის ხელის გაშვება, მე პირადად ძალიან მასევდიანებს. გამუდმებული მცდელობა, რომ ვინმეს ან რამეს ჩავეჭიდოთ, ალბათ ისევ და ისევ ჩვენსავე შინაგან დაუცველობაზე ან რაიმეს მიმართ შიშზე მიუთითებს. არ არის ჯანსაღი დამოკიდებულება, გამუდმებით ცდილობდე, არ დათმო წარსული, არადა დგება დრო, რომ ერთმანეთს უნდა დავემშვიდობოთ.
ძალიან ახლო მეგობარი შემხვდა და მის არცთუ დაწყობილ პირად ცხოვრებაზე ვისაუბრეთ (ვინმეს თუ გვაქვს დაწყობილი, ნეტა?!) და ჩემდა გაუცნობიერებლად, “რჩევა” მივეცი (ვერ ვიტან რჩევების მიცემას და ჭკუის დამრიგებლობანას თამაშს არადა):  C’est la vie, ვერაფერს იზამ და წარსული დატოვე წარსულში-მეთქი. მთელი გზა სახლამდე ვფიქრობდი, რა მარტივია, ვინმეს რაიმე ურჩიო მაშინ, როდესაც შენ არ გტკივა ის კონკრეტული შემთხვევა და მხოლოდ ცივი გონებით, მესამე პირის პოზიციიდან შეგიძლია საუბარი. მარტივია აბა რა, ეტყვი, რომ ყველაფერი დატოვოს წარსულში და მხოლოდ წინ იყუროს! აი, შენ როცა გეხება საქმე, რატომ ცდილობდი სამი წელი წარსულის წარსულში დატოვებას და რატომ აქციე ის აწმყოდ და ყოველდღიურობად?! – ამ კითხვაზე პასუხის გაცემას ვაპირებდი, რომ დედაჩემის ზარმა გამომაფხიზლა, ინსტინქტურად ვპასუხობ: – სხვის ომში ვარ და გადმოგირეკავ-მეთქი.
ალბათ ყოველთვის გამიჭირდება წარსულში დავტოვო ადამიანები, რომლებიც ძალიან მიყვარს, თუმცა ვერსად წაუხვალ იმ ფაქტს, რომ ერთ დღეს ასე მოგიწევს. ადამიანური ხვედრი ასეთი გამოდგა. მაშინვე მახსენდება ის დღე, როცა პირველად და უკანასკნელად ჩემს საყვარელ ადამიანს ვთხოვე წარსულის მოგონებად არ ვექციე, მაგრამ დინებამ მაინც სხვადასხვა მხარეს წაგვიღო, ჩვენ არ გვქონდა მომავალი… ვცდილობ ეს ფიქრები განვდევნო და იმედი ვიქონიო, რომ დამშვიდობება ყოველთვის არ იქნება საჭირო. ვინ გაცლის ოცნებას ამ სამყაროში, პატრული ყურთან ჩამყვირის: “ჰიუნდაი”, იმოძრავე! და მეც ვმოძრაობ!
submergence-alicia-vikander-james-mcavoy-1200x520

სასიყვარულო ბარათები

“Да, я любила тебя, но просто с тобой остаться мне невозможно…”

მე წერილებს გწერ იმ დღის შემდეგ, რაც წახვედი… ვწერ წერილებს, რომლებსაც არასოდეს გამოგიგზავნი… შენ მითხარი, რომ ეს ომი იყო და თუ შეიძლება ომს კარგი მხარე ჰქონდეს საერთოდ, სხვები არ დაზარალებულან ჩვენს გამო, თუმცა ერთმანეთს ბევრი სისხლი “ვადინეთ”, ეს ომი იყო…ნამდვილი ომი…

ადამიანები ხშირად ამბობენ, რომ  ერთმანეთს ტკივილი გაუცნობიერებლად მიაყენეს, თითქოს აქ განზრახვა არაფერ შუაშია, მათ არ უნდოდათ, მაგრამ ასე გამოვიდა. აი ამას კი ჩვენზე ვერ ვიტყოდი…ჩვენ ომში ჩავებით, სადაც აუცილებლად ორივე დავზარალდებოდით, წინასწარი განზრახვით…

…და მაინც, მიუხედავად წაგებული ომებისა, მე მოგწერ, იქნებ ოდესმე ჩემი ხმა შენამდე მოვიდეს…მე მოგწერ…

დაგვიანებული მილოცვა დედაჩემს

28 წლის ასაკში თუ ისევ მკითხავენ, ვინ უნდა გამოვიდე, დაუფიქრებლად ვუპასუხებ: მე მინდა, დედაჩემი ვიყო. დედაჩემი ჩემზე უკეთესია, ის ყველაზე უკეთესია, ვისაც კი ვიცნობ და არა იმიტომ, რომ მე მიყვარს, უბრალოდ ის ყოველთვის ახერხებს, დარჩეს ადამიანად, ყველაზე რთულ სიტუაციებშიც კი… დამიჯერეთ, ადამიანად ყოფნა სულაც არ არის ადვილი…

მახსოვს, ერთხელ, წლების უკან ჩემთან სრულიად უცნობი ქალი მოვიდა, პატარა ბავშვით ხელში და მითხრა, რომ მე ყველაზე კარგი დედა მყავდა ამქვეყნად! გაოცებულმა შევხედე, ეს ქალი თხრობას აგრძელებდა… დედაჩემი მას მაშინ დაეხმარა, როცა ქვეყნის ზურგზე არცერთმა სულიერმა არ მისცა შანსი. ამ ქალის ისტორია გრძელია და ცრემლიანი, თუმცა მან დედაჩემის წყალობით დაიჯერა, რომ იმსახურებს ნდობას და შანსს, როგორც ყველა ჩვენგანი…

Happy Mothers Day!
ac2e21ca9143cdd5f3f13b80460cd2f0

როცა ის ბრუნდება

“მონატრება დროითი კი არა სივრცითი ფენომენია, შესაძლოა ადამიანი მთელი თვე ვერ ნახო, მაგრამ თუკი ის სადმე წავა და მასთან შეხვედრის ალბათობა ნულს გაუტოლდება, პირველივე დღეს მოგენატრება.” მ. მამარდაშვილი

 

ჩვენი სივრცეების გადაკვეთის დღიდან ბევრჯერ გაუტოლდა ჩვენი შეხვედრის ალბათობა ნულს და მე მენატრებოდი. მე მენატრებოდი მაშინაც, როცა ალბათობა ნული აღარ იყო და ვგრძნობდი, აქვე სადღაც, რამდენიმე ქუჩის მოშორებით გეძინა, ჭამდი, მუშაობდი და გიყვარდა, ბრაზობდი, გიხაროდა და სხვას ადანაშაულებდი, რომ შენი არ ესმოდა.

ყოველი მონატრების შემდეგ იყო დაბრუნება, მერე შეხვედრის ბედნიერება… ბედნიერება, რომ ისევ ერთ სივრცეში ვარსებობთ და მიუხედავად იმისა, რომ შეხვედრის ალბათობა შეიძლება ისევ ნული გახდეს, რომელიმე ჩვენგანი მაინც დაბრუნდება.

41a068316b6d5298660d8ffffa7ab756

აღარ მაშინებს აეროპორტები და სადგურები, რადგან მე აღარ გემშვიდობები… შენ დაბრუნდები, ყოველთვის როცა მომენატრები, შენ ჩემთან დაბრუნდები და ასე, in perpetuum…

ზღვები, რომლებიც ჯერ არ გვინახავს

“…ეს გრძნობა ჩემში იმედებს ბადებს

ჯერ მოსასვლელი დღეების მიმართ.”

ო. ჭილაძე

უცნაურია თუ არა, არ ვიცი, მაგრამ ყველაზე კარგად და ყველაზე ცუდად ყოფნის დროს მინდება, ზღვას მივაშურო. დღესაც, როცა ძალიან ბედნიერი ვარ, მინდა ზღვაზე წავიდე, ხელი ჩავკიდო იმ ჩემს ბიჭს და ერთად წავიდეთ ზღვაზე,  მერე რა, თუ მზე არ იქნება, ან მოთოვს?!…ასე, ბედნიერების ყოველ ახალ ჯერზე ჩვენ მოვინახულებთ აქამდე უცნობ ზღვებს, ოკეანეებს, ტბებს და ასე დაუსრულებლად…

იმ ჩემს ბიჭსაც ძალიან უყვარს ზღვა…და ძილი.

მე მაინც მჯერა, რომ აუცილებლად შემოვივლით ერთად ყველა იმ ზღვას, რომელიც ჯერ არ გვინახავს.

aac07c261fd0ccdb8a2e90f7cbcf883e

წაგებული ომები

“ჩვენი კოცნები

ბერდებიან

ცალ -ცალკე ყოფნით…”

ბ. ხარანაული

დღემდე საკუთარ თავთან ომის წაგება მეგონა ყველაზე მტკივნეული განცდის ნაირსახეობა, თუმცა ხდება ისეც, რომ საკუთარ თავთან ომის მოგება არანაკლებ მტკივნეული აღმოჩნდება…რას გაიგებ, ეს ცხოვრებაც კაი უცნაური რამეა (ან არ არის და მე მგონია)! ვზივარ და ვფიქრობ, ნეტავ, ამჯერადაც წამეგო. რატომ მოვიგე მაინცდამაინც ახლა, რატომ აღმოვჩნდი უფრო ძლიერი დღეს?! ვყოფილიყავი ისევ სუსტი, საერთოდ გადამედო გვერდზე ომები, ყველანაირი სახეობის…მოგებულიც და წაგებულიც, რაში მჭირდება?! უკაცრავად, ომი საერთოდ ვინმეს სჭირდება?

დიახ, ომი საჭიროა. იუნგი მიიჩნევდა, რომ ადამიანის ფსიქიკური მთლიანობის შესანარჩუნებლად აუცილებელია ინდივიდუალიზაციის პროცესის სრულყოფა – ანუ მე, როგორც რიგითი ჰომო საპენსი, უნდა განვვითარდე და შევქმნა ჩემთვის სასურველი “მე”, ამისთვის კი ბევრ ომში მომიწევს ჩაბმა. ბანალური ხალხი არ მიყვარს, თუმცა დასკვნა მაინც ბანალური გამოვიდა – ომები ადამიანური ხვედრია.

ომი ისეთივე ადამიანური ხვედრია, როგორც სევდა, კოცნა, სიხარული, ტკივილი ან წარმატება. ნოემბრის ამ არცთუ თბილ საღამოს თავს იმით დაიმშვიდებს კაცი, რომ ოდესღაც დაკარგული და წაგებული, სხვა ფორმით გიბრუნდება იმიტომ, რომ სამყაროს არ უყვარს ვინმესთან ვალში ყოფნა, არაფერს გართმევს, რაც გეკუთვნის და შენია… ერთხელ წაგებულ ომებსაც იგებენ ხოლმე…

და მაინც, სანამ დაგვავიწყდება ჩვენი კოცნები, სანამ ისევ მემახსოვრება ოქროსფერი, უხეში თმების სურნელი, სანამ ჩვენში არსებულ ბავშვებს ერთმანეთთან თამაში მოენატრებათ, მე დავწერ შენზე… ომებს კიდევ ხან წავაგებთ, ხანაც – მოვიგებთ.

16507918_10208945512090002_5026921531711694836_n